درحالیکه هنوز زمان زیادی تا حضور انسانها در ماه و مریخ باقی مانده، دانشمندان از زوایای مختلفی درحال بررسی این موضوع و خطرات آنها هستند. درهمین راستا، دانشمندان چینی ساختارهایی شبیه به جنین را که از سلولهای بنیادی انسان بهدست آمده، به ایستگاه فضایی «تیانگونگ» ارسال کردهاند تا تأثیر ریزگرانش بر مراحل اولیه رشد جنین انسان را بررسی کنند.
طبق گزارشهای منتشرشده، این جنینهای مصنوعی با فضاپیمای Tianzhou-10 و در تاریخ ۲۰ اردیبهشتماه به فضا پرتاب شدهاند و حدود ۵ روز را در مدار نزدیک زمین سپری کردند تا مراحل اولیه رشد پس از «لقاح» را بازسازی کنند.
این آزمایش که توسط محققان آکادمی علوم چین هدایت میشود، با هدف بررسی اثرات محیط «ریزگرانش» (شرایطی که در آن نیروی گرانش بسیار ناچیز است و اجسام حالت بیوزنی را تجربه میکنند) بر توسعه اولیه جنین انسان طراحی شده است.
بررسی رشد جنین در فضا و تأثیر ریزگرانش بر آن
مدلهای مصنوعی شامل دو نوع مختلف هستند که مراحل متفاوتی از رشد جنین را نشان میدهند. مجموعه اول روی سلولهای رحم کشت شدند تا مرحله حیاتی اتصال جنین به دیواره رحم را شبیهسازی کنند. نمونههای دیگر در یک «تراشه میکروسیال» قرار گرفتهاند که مرحله سازماندهی مجدد سلولها برای تشکیل بافتها و اندامهای آینده را شبیهسازی میکند.
«یو لکیان»، مدیر این پروژه، در بیانیهای اعلام کرده است:
«این جنینهای مصنوعی از سلولهای بنیادی انسانی ساخته شدهاند. آنها جنینهای واقعی نیستند و توانایی تبدیل شدن به یک انسان کامل را ندارند؛ بااینحال، برای مطالعه مراحل اولیه رشد انسان بهعنوان یک مدل میتوان از آنها استفاده کرد.»
هر جنین در محفظه اختصاصی خود درون یک کانتینر کشت نگهداری شده و به مدت ۵ روز اجازه رشد داشته است. پس از این دوره، نمونهها منجمد شدهاند تا برای تجزیهوتحلیل به زمین بازگردند. همزمان در زمین، نمونههای مشابهی در آزمایشگاه تحت نظر هستند تا تفاوتهای رشد در فضای ماورای جو و محیط زمین مقایسه شود.
پنج روز رشد در فضا معادل بازه زمانی ۱۴ تا ۲۱ روز پس از لقاح در انسان است؛ دورهای بسیار حیاتی که در آن اندامهای انسانی شروع به شکلگیری میکنند و هرگونه ناهنجاری در این مرحله، تأثیرات دائمی بر سلامت جنین خواهد داشت. تحقیقات قبلی نشان داده بودند که تابشهای کیهانی و نبود گرانش میتواند به سلولهای تولیدمثل آسیب بزند. نتایج این تحقیق به دانشمندان کمک میکند تا خطرات سکونت طولانیمدت در سیارات دیگر را بهتر ارزیابی کنند.