«ایلان ماسک»، ثروتمندترین فرد جهان، در نبرد حقوقی پرسروصدای خود علیه شرکت OpenAI با شکستی سنگین روبهرو شد. هیئت منصفه دادگاه فدرال در اوکلند کالیفرنیا، پس از برگزاری محاکمهای سههفتهای، فقط به کمتر از دو ساعت زمان نیاز داشت تا به نفع OpenAI رأی دهد. براساس حکم صادرشده در روز دوشنبه، هیئت منصفه به اتفاق آرا اعلام کرد که ماسک بسیار دیر اقدام به طرح شکایت کرده و مهلت قانونی او به پایان رسیده بود.
این حکم فقط یک پیروزی حقوقی برای «سم آلتمن»، مدیرعامل OpenAI، و همراهانش نیست، بلکه یکی از بزرگترین موانع موجود بر سر راه عرضه اولیه سهام این شرکت را که ارزش آن حدود ۱ تریلیون دلار برآورد میشود، از میان برداشته است. بااینحال، قاضی پرونده بر این باور است که تلاش ماسک برای تجدیدنظر به دلیل ماهیت مستند یافتههای هیئت منصفه، با دشواریهای زیادی روبهرو خواهد بود.
ایلان ماسک در واکنش به این حکم اعلام کرد که بهدنبال تجدیدنظر خواهد رفت. او بار دیگر ادعای خود را تکرار کرد که سم آلتمن و گرگ براکمن به OpenAI به چشم ابزاری برای رسیدن به ثروت نگاه میکردند. او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «آلتمن و براکمن در واقع با سرقت یک خیریه، خودشان را ثروتمند کردند. تنها سؤال این است که چه زمانی این کار را انجام دادند! ایجاد رویهای برای غارت خیریهها، اتفاقی بسیار مخرب برای آینده فعالیتهای خیرخواهانه در آمریکا خواهد بود.»
ماسک که یکی از مؤسسان OpenAI در سال ۲۰۱۵ بود و در سال ۲۰۱۸ از هیئت مدیره آن جدا شد، در شکایت خود ادعاهای تندی را مطرح کرده بود. او مدعی شده بود که سم آلتمن و «گرگ براکمن» با فریبکاری او را وادار به سرمایهگذاری ۳۸ میلیون دلاری کردهاند.
ماسک اتهام زده بود که آنها با دور زدن مسیر اصلی شرکت که قرار بود یک نهاد غیرانتفاعی برای نفع بشریت باشد، بخش انتفاعی بزرگی را ایجاد کرده و با جذب دهها میلیارد دلار سرمایه از مایکروسافت، به دنبال کسب ثروت شخصی بودهاند. او در شبکه اجتماعی ایکس این حرکت را سرقت از یک خیریه و بدعتی خطرناک برای بخششهای مردمی در آمریکا توصیف کرد. در مقابل، تیم حقوقی OpenAI با دفاعی قاطع اعلام کرد که ماسک صرفاً به دلیل رقابت تجاری و با دیدن موفقیتهای مالی شرکت، شکایت خود را در آگوست ۲۰۲۴ مطرح کرده است، درحالیکه طبق قانون مهلت سه ساله او مدتها پیش به اتمام رسیده بود.
شکست ایلان ماسک در پرونده علیه OpenAI
این دادگاه علاوهبر جنبههای مالی، به میدان جنگی برای اعتبار شخصیتهای برجسته دنیای فناوری تبدیل شد. شهادتهای ارائه شده در طول جلسات دادگاه، چهره عمومی سم آلتمن را با چالشهای جدی مواجه کرد؛ چرا که چندین شاهد او را دروغگو توصیف کردند و حتی خود او در پاسخ به سؤالی درباره میزان قابل اعتماد بودنش، پاسخ قاطعی نداد.
از سوی دیگر، وکلای OpenAI شکایت ماسک را تلاشی ریاکارانه برای تخریب یک رقیب توسط مؤسس شرکت xAI دانستند. حتی مایکروسافت نیز که به معاونت در این مسیر متهم شده بود، با ارائه مدارکی مبنیبر هزینه بیش از ۱۰۰ میلیارد دلاری در این مشارکت، از حکم دادگاه استقبال کرد.
تحلیلگران بر این باورند که این پیروزی، جایگاه OpenAI را در بازار هوش مصنوعی مستحکم میکند و الگوی جدیدی را برای استارتاپهای سیلیکونولی تعریف میکند که مدیریت تغییر از ساختار غیرانتفاعی به انتفاعی را با ریسکهای حقوقی کمتری دنبال کنند. درحالیکه ماسک برای تجدیدنظر آماده میشود، اسپیسایکس او نیز خود را برای عرضه اولیه بزرگی آماده میکند که ممکن است با عرضه اولیه OpenAI در رقابتی تنگاتنگ قرار گیرد.