نتبلاکس در تازهترین بهروزرسانی خود اعلام کرد قطعی اینترنت در ایران پس از ساعت 1800 وارد هفتادوششمین روز شده است.
به گزارش دیجیاتو، نتبلاکس امروز (پنجشنبه، 24 اردیبهشت 1405) در بهروزرسانی خود تاکید کرده که سیاست محدودسازی اینترنت بر پایه یک سیستم سطحبندی بنا شده که در آن افراد محدودی دسترسی دارند و صدای عموم مردم همچنان خاموش است.
اینترنت در ایران که از روز 9 اسفندماه سال گذشته قطع شده، همچنان برای عموم مردم بسته است و سطح دسترسی بر اساس نمودار نتبلاکس، پس از 78 روز از 2 درصد فراتر نرفته است.
محدودیتهای دسترسی در حالی پابرجاست که تحرکاتی در دولت برای بازآرایی مدیریت فضای مجازی و پیگیری مطالبات عمومی درباره اینترنت مشاهده میشود و در کنار آن، سیاستهای گسترش اینترنت طبقاتی از طریق اعطای دسترسی ویژه به گروههای خاص و همچنین بازاریابی گسترده برای اینترنت پرو ادامه دارد.
مدیریت فضای مجازی تغییر میکند؟
روز گذشته، رئیسجمهور در حکمی، معاون اول خود را با حفظ سمت به عنوان رئیس ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور منصوب کرد.
بر اساس حکم رئیسجمهور، عارف سه مأموریت اصلی بر عهده دارد:
- ایجاد انسجام نهادی و همراستاسازی سیاستها و برنامهها
- طراحی سازوکارهای مؤثر برای هماهنگی و تصمیمگیری یکپارچه در مدیریت فضای مجازی
- تدوین و اجرای نقشه راه جامع تحول در حکمرانی فضای مجازی و بازآرایی ساختارهای تصمیمسازی و تصمیمگیری
در متن این حکم همچنین تأکید شده که همه وزارتخانهها، دستگاههای اجرایی و نهادهای عمومی و حاکمیتی موظفاند با این ستاد همکاری کامل داشته باشند.
«پایان دادن به چندصدایی و موازیکاری» در مدیریت فضای مجازی که یکی از حساسترین حوزههای حکمرانی در ماههای اخیر است، نیز در حکم مسعود پزشکیان برای معاون اولش مورد تاکید قرار گرفته است.
واقعیت این است که در ماههای اخیر و بهویژه با آغاز جنگ آمریکا و اسراییل علیه ایران که به قطع ناگهانی اینترنت انجامید، مردم با نوعی عدم شفافیت گسترده در اینباره مواجهند. بهنظر میرسد که کشاکش بین طرفداران دو نگاه درباره آینده اینترنت در جریان است و مسعود پزشکیان و بخشی از تیمش در دولت که گویا موافق با بازگشایی اینترنت هستند، قصد دارند با بازآرایی سیستم حکمرانی فضای مجازی، کفه ترازو را به نفع نگاه خود تغییر دهند و دست برتر را در بازی مدیریت اینترنت از آن خود کنند.
حکمی که برای عارف صادر شده، ممکن است حاوی تغییراتی مهم در نظام تصمیمگیری برای فضای مجازی، از جمله در شورای عالی فضای مجازی نیز باشد که یکی از هستههای سخت مخالف با عادیسازی شرایط اینترنت و رفع محدودیتها و فیلترینگ است. هرچند به عقیده کارشناسان، مشخص نیست که آیا پزشکیان و معاونش آیا توان ایجاد این تغییرات را دارند یا نه.
پیش از صدور این حکم نیز رئیسجمهور در پیامی اعلام کرده بود که به عارف مأموریت داده است با در نظر گرفتن حساسیتهای حکمرانی، نظر رهبری و وعدهای که به مردم داده شده، انتظارات عمومی در زمینه اینترنت را پیگیری کند. همین عبارت، یعنی «انتظارات عمومی در زمینه اینترنت»، برای بسیاری به معنای تلاش برای بازنگری در وضعیت فعلی اینترنت و کاهش محدودیتها و روشنتر شدن مسیر تصمیمگیری در این حوزه تعبیر میشود. با این حال، در عمل هنوز نشانهای از بازگشت اینترنت آزاد و پایدار برای عموم مردم دیده نمیشود و گزارشها و مشاهدات نیز نشان میدهد وضعیت محدودیت، نهتنها ادامه یافته بلکه در قالبی طبقهبندیشده تثبیت شده است.
تداوم تلاشها برای اینترنت طبقاتی
در کنار این تحولات، گزارشها و خبرهای داخلی از ادامه تلاشها برای گسترش دسترسیهای تفکیکی و حرفهای خبر میدهد.
در ادامه ایجاد دسترسیهای ویژه، که از گروههایی مانند کسبوکارها، پزشکان و وکلا آغاز شد، حالا به گیمرهای حرفهای رسیده است. همین روند باعث شده منتقدان بگویند سیاستگذار به جای بازگرداندن اینترنت بینالمللی برای همه شهروندان، در حال حرکت به سمت تثبیت مدلی است که در آن دسترسی آزاد به یک امتیاز قابل تخصیص تبدیل میشود، نه یک حق عمومی. همچنین شنیدهها نیز حاکی از آن است که شمار کاربران اینترنت پرو نیز از ۵۰۰ هزار نفر فراتر رفته؛ رقمی که اگرچه به طور رسمی با جزئیات کامل اعلام نشده، اما در صورت صحت، نشان میدهد مدل دسترسی ویژه با قیمت گرانتر بهتدریج در حال گسترش است. هرچند برخی مسئولان مدام بر این نکته پافشاری میکنند که اینترنت پرو طرحی موقتی برای حل مشکل کسبوکارهاست.