بازار موبایل ایران روز گذشته (۱۲ فروردین ماه ۱۴۰۵) شاهد یکی از بیسابقهترین نوسانات قیمتی خود بود؛ جایی که قیمت انواع گوشیهای هوشمند تنها در عرض یک روز با افزایش قابلتوجهی مواجه شد و رکوردهای جدیدی را در بازار ثبت کرد.
بررسی بازار موبایل ایران نشان میدهد که طی ۲۴ ساعت گذشته، قیمت گوشیهای هوشمند در اغلب برندها (اپل، سامسونگ و شیائومی) با جهشی چشمگیر همراه شده است؛ افزایشی که در برخی مدلهای پرچمدار به دهها میلیون تومان نیز میرسد و بازار را در وضعیت شوک قرار داده است.
در میان محصولات پرفروش، قیمت مدلهایی مانند گلکسی S25 FE که تا پیش از این در محدوده حدود ۸۵ میلیون تومان معامله میشد، اکنون به بازه ۱۰۰ تا ۱۰۶ میلیون تومان رسیده است. همچنین برخی پرچمداران دیگر با رشدهای شدیدتری مواجه شدهاند و حتی در مواردی قیمتها نسبت به زمان عرضه، بیش از دو برابر شده است. در بازار گوشیهای اپل نیز این روند ادامه دارد؛ بهطوریکه آیفون ۱۷ استاندارد و نسخههای پرو، افزایش چند ده میلیون تومانی را تنها در یک روز تجربه کردهاند. اگر لیست قیمت پرفروشترین گوشیهای بازار ایران را در دیجیاتو رصد کرده باشید، میدانید که روز گذشته قیمت آیفون ۱۷ استاندارد به ۳۶ میلیون تومان در یک روز افزایش قیمت داشت.
این افزایش ناگهانی قیمتها در شرایطی رخ داده که بازار از نظر تقاضا در وضعیت رکود قرار دارد و حجم خرید و فروش بهطور محسوسی کاهش یافته است. با این حال، نگرانی از آینده بازار و احتمال کمبود کالا باعث شده قیمتها برخلاف روند طبیعی، صعودی شوند.
یکی از مهمترین عوامل این شوک قیمتی اختلال در روند واردات گوشی به کشور است. با تشدید تنشهای منطقهای در هفتههای اخیر، مسیرهای اصلی تأمین کالا با محدودیت جدی مواجه شده و واردات موبایل، چه از مسیر هوایی و چه دریایی، عملاً متوقف شده است. همین موضوع باعث شده عرضه در بازار با عدم قطعیت روبهرو شود و فروشندگان با احتیاط بیشتری اقدام به عرضه کالا کنند.
در همین حال، وابستگی بالای بازار موبایل ایران به برخی مبادی وارداتی، بهویژه کشورهای منطقه، موجب شده هرگونه اختلال در روابط تجاری، تأثیر مستقیمی بر قیمتها بگذارد. با محدود شدن این مسیرها، گزینههای جایگزین مانند واردات زمینی از مسیرهایی نظیر ترکیه یا مرزهای شرقی مطرح شده، اما این مسیرها نیز با هزینههای بالاتر و پیچیدگیهای لجستیکی همراه هستند که در نهایت به افزایش قیمت تمامشده کالا منجر میشود.
عامل دیگری که به این افزایش قیمت دامن زده، کاهش فعالیت بازار و تعطیلی نسبی فروشگاههاست. بسیاری از مراکز فروش فیزیکی از زمان شروع جنگ فعالیت محدودی دارند و بخش قابلتوجهی از فروشندگان آنلاین نیز عرضه کالا را کاهش داده یا متوقف کردهاند. این کاهش عرضه در کنار نگرانی از آینده، به شکلگیری فضای روانی افزایشی در بازار دامن زده است.
از سوی دیگر، متغیرهای اقتصادی نیز نقش مهمی در این روند دارند. افزایش نرخ ارز مورد استفاده برای واردات و تغییر در مبنای محاسبه تعرفههای گمرکی، هزینه واردات گوشی را بهطور قابلتوجهی افزایش داده است. بهاینترتیب، حتی در صورت ازسرگیری واردات، بازگشت قیمتها به سطوح قبلی با ابهام جدی مواجه خواهد بود و ادامهدار شدن وضعیت فعلی میتواند تعادل عرضه و تقاضا را بیش از پیش برهم بزند.
در مجموع، بازار موبایل ایران اکنون در شرایطی قرار گرفته که ترکیبی از عوامل سیاسی، اقتصادی و لجستیکی، آن را به یکی از پرنوسانترین دورههای خود رسانده است. روندی که اگرچه ممکن است در کوتاهمدت با تغییر شرایط تعدیل شود، اما بسیاری از نشانهها حاکی از آن است که ثبات قیمتها در آینده نزدیک، همچنان با عدم قطعیت همراه خواهد بود.